Giới thiệu sách " Thánh Augustinô - một con tim khắc khoải..."

Sách "Thánh Augustinô - một con tim khắc khoải..."
Tác giả: Giuse Tân Nguyễn, OFM

MỤC LỤC

LỜI NGỎ ............................................................................................. 3

I. NHỮNG KHÚC QUANH TRÊN LỘ TRÌNH ............................. 5

II. TRẢI NGHIỆM VỀ TỘI LỖI VÀ SỰ DỮ ............................... 29

III. TRIẾT GIA AUGUSTINÔ ....................................................... 54

IV. SUY TƯ THẦN HỌC TỪ KÝ ỨC ........................................... 75

V. GIÁO PHỤ TRONG BUỔI GIAO THỜI ................................. 94

VI. THUYẾT MANIKÊ VÀ THẦN LÝ HỌC ............................ 113

VII. PHÁI ĐÔNATÔ VÀ SỰ HIỆP NHẤT CỦA GIÁO HỘI ... 130

VIII. THUYẾT PÊLAGIÔ VÀ VẤN ĐỀ ÂN SỦNG .................. 147

IX. LỊCH SỬ VÀ SỰ QUAN PHÒNG CỦA THIÊN CHÚA ..... 171

X. ẢNH HƯỞNG CỦA AUGUSTINÔ QUA LỊCH SỬ ............. 188

LỜI KẾT ......................................................................................... 215

NIÊN BIỂU ..................................................................................... 218

TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................. 220

LỜI NGỎ

Trong lời chào mừng đám đông quy tụ trước quảng trường Thánh Phêrô, Đức Tân Giáo hoàng Lêô XIV đã nói với mọi người: “Với anh chị em, tôi là Giám mục; cùng anh chị em, tôi là một Kitô hữu…” Đức Thánh Cha, với tư cách là một tu sĩ Dòng Augustinô, đã mượn lại những lời của Thánh Augustinô – kỷ niệm ngày ngài được tấn phong Giám mục (năm 395): “Với anh chị em, tôi là Giám mục; cùng anh chị em, tôi là một Kitô hữu. Điều trước làm tôi run sợ, điều sau mang lại niềm an ủi. Điều trước là danh xưng của trách vụ, điều sau là danh xưng của ân sủng; điều trước liên hệ đến hiểm nguy, điều sau liên hệ đến ơn cứu độ” (Bài giảng 340). Thánh Augustinô cảm thấy “run sợ” và nhận ra “hiểm nguy” trong sứ mạng mục tử Giám mục, bởi chính ngài vừa hoàn thành tác phẩm Tự Thú – cuốn sách chất chứa những ký ức về sa ngã, nhưng đồng thời cũng là chứng từ sống động về ân sủng Thiên Chúa đã cưu mang, dìu dắt ngài trong suốt hành trình hơn bốn thập niên qua. Đó là hành trình thiêng liêng của một tâm hồn: từ nhận thức về tội lỗi của bản thân, qua những cuộc đấu tranh trí thức và nội tâm, đến sự hoán cải toàn diện, và cuối cùng là sự chiêm ngắm Thiên Chúa trong ánh sáng vĩnh cửu. Chính sự chân thành, cởi mở và lòng tín thác trọn vẹn ấy đã khiến tư tưởng và con người của Thánh Augustinô vẫn giữ nguyên sức sống mạnh mẽ cho đến hôm nay. Ngài có khả năng cuốn hút cả người ngoài Kitô giáo lẫn tín hữu, cả triết gia lẫn thần học gia, buộc họ phải đối diện với những câu hỏi tối hậu về cuộc đời của chính mình. Lời nguyện bất hủ của ngài vẫn còn vang vọng và chạm đến sâu thẳm trái tim của những ai đang thao thức tìm kiếm ý nghĩa cuộc đời: “Chúa đã dựng nên chúng con cho Ngài, và trái tim chúng con mãi khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Ngài” (Tự Thú I). Ảnh hưởng của Augustinô định hình cho nền thần học Kitô giáo và đời sống thiêng liêng Tây phương hơn bất cứ thần học gia nào khác. Linh đạo của ngài bắt đầu từ những ký ức rất trần tục, nhưng được thăng hoa 3 bởi tài năng biện chứng sắc bén, bởi ngòi bút của một văn sĩ kiệt xuất, và bởi những trải nghiệm đắm chìm trong tội lỗi xen lẫn ngụp lặn trong ân sủng. Tất cả đã dệt nên một “bức thảm thần học” nhiều màu sắc, vừa nhân bản vừa thánh thiêng. Với Augustinô, tôn giáo không chỉ là giáo điều mà còn là vấn đề của con tim; thần học không chỉ là học thuyết mà còn là bản tường thuật về cách mà Thiên Chúa hành động trong đời sống cá nhân và cộng đoàn. Hơn thế nữa, Augustinô còn là bậc thầy của sự hòa điệu: ngài đã dung hợp đức tin với lý trí, đã kết nối Kinh Thánh với triết học Tân–Platô. Bằng khả năng phi thường ấy, ngài vừa bảo tồn truyền thống vừa sáng tạo, vừa dấn thân biện hộ cho đức tin vừa mở ra chân trời mới cho thần học, đồng thời cũng vừa tiến hành phân tích hệ thống vừa giải quyết những vấn đề thực tiễn của Giáo hội. Cuốn sách này là kết tinh của nhiều thập niên tôi đã tìm hiểu về Thánh Augustinô. Năm chương đầu đưa người đọc đi theo lộ trình tìm kiếm Thiên Chúa của Augustinô, khám phá cách ngài lý giải sự dữ và tiếp cận triết học Tân–Platô, sau đó là cách mà Thánh nhân đã suy tư thần học qua ký ức và qua sự tiếp nối truyền thống các Giáo phụ. Bốn chương tiếp theo sẽ bàn sâu vào tư tưởng của Thánh nhân, khi ngài đối diện với những vấn nạn thời sự đang đe dọa chân lý Kitô giáo: thuyết Manikê, ly giáo Đônatô, tranh luận Pelagiô về ân sủng, cũng như những biến động thần học trước sự sụp đổ của Đế quốc Rôma. Phần cuối cùng sẽ điểm qua những ảnh hưởng sâu rộng của Augustinô trong các thời kỳ: từ Trung cổ (Bonaventura), đến Hiện đại (Ricoeur), và Hậu hiện đại (Derrida). Ước mong quý độc giả, qua những trang sách này, sẽ khám phá nơi Augustinô--nhà trí tuệ vĩ đại nhất của Kitô giáo--một người bạn đồng hành thân thiết: cùng thao thức, cùng khắc khoải, và cùng kiếm tìm chân lý tối hậu trên bước đường lữ thứ trần gian.